KARA DELİK BİLMECESİ


Evrenin Sırları: Kara Delik Bilmecesi by F DELİORMANLI

Evrenin derinliklerinde yıldızları yutabilecek, uzayı bile yok edebilecek büyüklükte canavarlar bulunuyor. Kara Delikler... 10 yıllar boyu bizden gizlendiler. Ancak artık bilim insanları onların keşfedilmemiş bölgelerine girebiliyor ve buldukları gerçek şu ki kara delikler yalnızca yıldızların ve galaksilerin hakimi olarak kalmayıp dünyadaki yaşamımızı da etkiliyorlar. Zira kara delikler gerçekliğin kapısını açmamıza yardımcı anahtarlar olabilirler...

KARADELİK TELESKOBU

Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi kara delikleri incelemek amacıyla uzaya gelişmiş bir teleskop göndermeye hazırlanıyor.

Güçlü teleskopla uzayın derinlikleri daha yakın ve daha net olacak.
"NuSTAR bir çok alanda bir ilk olacak. En gelişmiş kızılötesi ışın teleskopu olmanın yanı sıra bu ışınları ve toplanan verileri dijital kameralara aktaracak."

NASA, maliyeti 170 milyon doları bulan, uzayın derinlerine daha yakından göz atma imkânı sağlayacak son model NuSTAR teleskopu, en gelişmiş kızılötesi ışın teleskopu olmanın yanı sıra bu ışınları ve toplanan verileri dijital kameralara aktaracak.

Uzay araştırmalarında özellikle de, kara delik incelemelerinde yeni bir pencere açacağı söylenen teleskopun temmuzda planlanan fırlatılışı için son hazırlıklar sürdürülüyor.

133 aynayla görüş kapasitesi 100 kat artırılan teleskop, bu sayede 10 kat daha canlı görüntü elde edecek, böylece kara deliklerin oluşumları ve gelişimleri hakkında yeni bilgiler sağlayacak.

Kara delikler, görünmez olsa da, çevrelerindeki gaz kütleleri ile yıldızlar üzerindeki etkileri gözlemlenerek keşfedilmeleri mümkün.

Yıldızların ömrünü doldurarak yok olduğu süpernova patlamasıyla oluşan kara delikler, dışarıya ışık dahil hiçbir şey sızdırmıyor, kendilerine yaklaşan herşeyi içine çekerek de büyüyor.

KARADELİKLERİN GİZEMİ ÇÖZÜLÜYOR

Dünyadan beş milyar ışık yılı uzaklıktaki galakside ikili karadelik sistemi keşfedildi. Keşif sayesinde karadeliklerin yer değişimi ve yuttuğu enerji miktarlarına ilişkin bulgular hesaplanabilir

Amerikan Nature dergisi, astrofizikçilerin, birbirine çok yakın ikili karadelik sistemini keşfettiklerini bildirdi.

Dünyadan beş milyar ışık yılı uzaklıktaki bir galakside keşfedilen ikili karadelik sistemi, aynı merkez çevresinde dönüyor ve merkezden sadece bir ışık yılının üçte biri uzaklığında (100 yıl) bulunuyor. Karadeliklerin her birinin kütleleri de 20 milyon ila bir milyar güneş kütlesine eşdeğer tahmin ediliyor.

Bilim adamlarının bu keşfi, "galaksilerin büyümesi ve gelişmesi sonucunda merkezlerinde kara delikler oluşmaktadır" varsayımını destekliyor.

Bilim adamlarının teorisine göre, galaksilerin büyümesi ve birbiriyle kesişmesi sonucunda birbiri çevresinde dönen kara delikler sistemi oluşuyor.

Haberde, Amerika Ulusal Optik Astronomi Gözlemevi (National Optical Astronomy Observatory) çalışanları Tod Boroson ve Tod Lauer’in, dünyadan beş milyar ışık yılı uzaklıktaki ve alınan bilgilere göre, merkezlerinde kara delik bulunan iki farklı galaksinin kesişmesi sonucunda oluşan en parlak galaksilerden birine ait 17500 ışık tayfını incelerken, bugüne kadar rastlanmayan bu karadelikler sistemini buldukları kaydedildi. Uzay bilimcileri, bu tür dönen ikili karadelik sistemlerine daha önce de rastladıklarını, ancak ilk defa bulunan sistemin teorik hesaplamalarla örtüştüğünü belirttiler.

Amerikan uzay teleskobu Çandra’yla 2003 yılında keşfedilen ikili karadeliklerin arasındaki mesafe üç bin ışık yılına eşitti ve pratik olarak izlenmesi olanaksızdı.

Uzay bilimcileri, bulunan bu karadelikler arasındaki mesafenin az olması sebebiyle birkaç yıllık gözlemleme sonucunda karadeliklerin yer değişimi ve yuttuğu enerji miktarlarına ilişkin bulguları saptayabileceklerini belirtti.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...